Informacje ogólne

 Temat

 Słowiński Park Narodowy – wczoraj, dziś i jutro

 Adresat zajęć

 Uczestnicy Globe Games - uczniowie gimnazjum

 Miejsce i czas
 realizacji zajęć

 Rąbka – Słowiński P.N

 14-16 czerwca 2010 r.

• Zajęcia wprowadzające – 45 min
• Zajęcia terenowe – 3,5 godz
• Zajęcia w sali komputerowej – 45 min
• Prezentacja wyników

 Cel (ogólny) główny
 zajęć

 Kształtowanie umiejętności dostrzegania zmian w środowisku przyrodniczym
 w oparciu o różne źródła informacji.

 Cele operacyjne
 (szczegółowe):

 Wiadomości

• wymienia  główne cechy środowiska geograficznego SPN,
• nazywa charakterystyczne gatunki flory i fauny SPN,
• podaje etapy sukcesji
• wymienia gatunki charakterystyczne dla siedlisk Mierzei Łebskiej
• ze zrozumieniem stosuje terminy: mierzeja, wydma, siedlisko, sukcesja, krajobraz mierzejowo- wydmowy
• zna zasady zachowania się w PN

 Umiejętności

• Posługuje się  GPS- rejestruje punkty, nawiguje do punktów,
• Posługuje się  mapą numeryczną, orientuje mapę, czyta mapy tematyczne,
• Oznacza i rozpoznaje gatunki charakterystyczne dla siedlisk Mierzei Łebskiej,
• przeprowadza obserwacje zmian w środowisku, form terenu, roślinności,
• dokonuje pomiarów pH gleby,
• ocenia  wilgotność gleby,
• określa zależności między rodzajem podłoża
  a roślinnością,
• lokalizuje i rejestruje w terenie obiekty przyrodnicze
• dokumentuje obserwacje i pomiary,
• korzysta z różnych źródeł informacji, ocenia
  i selekcjonuje informacje,
• wprowadza, porównuje i interpretuje dane,
• wykorzystuje oprogramowanie Google Earth,
• wnioskuje,
• dostrzega prawidłowości,

 Postawy

• współpracuje  się w grupie,
• dostrzega walory przyrodnicze SPN,
• szanuje przyrodę,
• rzetelnie starannie i dokładnie prowadzi obserwacje
  i badania.

 Metody/techniki
 pracy

• m. eksponująca (waloryzacyjna) – film, prezentacja
• m. podająca – wykład instruktażowy
• m. praktyczne –  obserwacje i pomiary terenowe
• m. samodzielnego dochodzenia do wiedzy (odkrywanie) – praca z materiałami źródłowymi: pozyskiwanie, selekcja danych z Internetu, weryfikacja danych
• Dyskusja

 Formy pracy

 Grupowa

 Środki dydaktyczne

 GPS + instrukcje GPS, aparat fotograficzny+ instrukcje fotografowania, lornetki,  
 pehametry, przewodniki do oznaczania gatunków SPN;

 mapy – topograficzna SPN, ortofotomapa, historyczna, gleb, zbiorowisk roślinnych,

 krzyżówka online, program Google Earth,

 karty pracy + załączniki

Przebieg zajęć

 Faza wstępna

 Zainteresowanie tematem

 Prezentacja multimedialna oraz film dotyczący walorów
 przyrodniczych SPN.

 Postawienie problemu
 badawczego

 Jakie zmiany zachodzą w środowisku przyrodniczym
 SPN?

 Wprowadzenie do zajęć
 terenowych

 Wyjaśnienie  celu zajęć w terenie. Zapoznanie z trasą

 Organizacja zajęć w terenie:

• podział na grupy
• zasady prowadzenia i dokumentowania obserwacji
  i pomiarów
• krótkie instrukcje obsługi GPS i aparatu fotograficznego
• zapoznanie z kartami pracy i materiałami pomocniczymi

 Zasady zachowania w PN i bezpieczeństwo podczas zajęć
 w terenie

 Faza realizacyjna

 Pozyskiwanie danych

 Grupy otrzymują karty pracy wraz załącznikami, GPS,
 aparaty fotograficzne. Trasa marszu wyznaczona na
 mapie topograficznej i w GPS, obejmuje punkty
 odnoszące się do:

1. stanowisko A i B (działalność człowieka – historia Rąbki, aktualne zagospodarowanie przestrzenne):

 Określenie na podstawie tekstu źródłowego z 1939 r.,
 map historycznych, aktualnej mapy topograficznej oraz
 obserwacji własnych jak również z wieży obserwacyjnej
 zmian, jakie zaszły w zagospodarowaniu obszaru
 miejscowości (karta pracy „Historia Rąbki”).

2. stanowisko D (gleby cz. I – gleby glejowe, gruntowo-glejowe): badanie profilu glebowego

 Określenie wilgotności, temperatury, pH skały macierzystej
 gleby, określenie odczynu dominującego procesu
 glebotwórczego, wskazanie na rysunku typu gleby (karta
 pracy „Raptularz glebowy”).

3. stanowisko E (roślinność charakterystyczna cz. I – bór bażynowy): wykonanie prostego kartowania roślinności na płacie badawczym

 Wyznaczenie płata badawczego, opisanie terenu określenie
 liczebności wybranych gatunków roślin w piętrze runa,
 poszycia i drzewostanie (karta pracy „Raptularz
 fitosocjologiczny”); poznanie układu roślinności
 w nadmorskim borze bażynowym –  zbiorowisku
 charakterystycznym dla Mierzei Łebskiej.

4. stanowisko F (działalność człowieka – dlaczego nad morzem jest łąka?):

 Określenie zmian, jakie zaszły na tym terenie, porównanie
 na podstawie materiałów historycznych oraz aktualnych
 map topograficznych i ortofotomapy zagospodarowania
 obszaru łąki; wpływ melioracji na stan siedliska łąkowego
 (karta pracy „Melioracje”).

5. stanowisko G (gleby cz. II – gleby bielicowe): badanie profilu glebowego

 Określenie wilgotności, temperatury, pH skały macierzystej
 gleby, określenie odczynu dominującego procesu
 glebotwórczego, wskazanie na rysunku typu gleby (karta
 pracy „Raptularz glebowy”).

6. stanowisko I (roślinność charakterystyczna cz. II – wydma biała): wykonanie prostego kartowania roślinności na płacie badawczym

 Wyznaczenie płata badawczego, opisanie terenu określenie
 liczebności wybranych gatunków roślin ocena gatunkowej
 różnorodności biologicznej (karta pracy „Raptularz
 fitosocjologiczny”).

7. stanowisko  J (Typy i stadia sukcesji – wydma szara):

8. stanowisko L (Roślinność charakterystyczna cz. III– obserwujemy siedliska wilgotne):

 Oznaczanie gatunków charakterystycznych dla siedlisk
 wilgotnych, określenie na podstawie informacji w karcie
 pracy typu siedliska wokół punktu (karta pracy „Siedliska
 wilgotne”).

Uczniowie w trakcie trasy wykonują fotografie obiektów przyrodniczych.

Zadania wykonywane na odcinkach (praca w grupie):

• Transekt od pkt. C do H – obserwacje śladów bytowania zwierząt, rejestracja GPS oraz wypełnianie formularza obserwacji

• pkt. J – pkt. K (rzeźba terenu – praca z mapą):

 Określenie na podstawie Numerycznego Modelu Terenu
 i mapy hipsometrycznej oraz obserwacji własnych wyglądu
 poszczególnych form ukształtowania terenu 
 przedstawionych za pomocą rysunku poziomicowego (jak
 prezentowane są wzniesienia, a jak obniżenia terenowe);
 zaznaczenie na rysunku poziomicowym odpowiedniego
 kierunku spadku terenu w zależności od rozpoznanej formy
 ukształtowania terenu (karta pracy „Ukształtowanie
 powierzchni”).

 Przetwarzanie
  i analiza danych

 Zgranie danych z GPS (plik gpx) wyświetlenie w programie
 Google Earth lub Quantum GIS.

 Porównanie wyników obserwacji, analiza map
 i załączników.

 Wnioskowanie dotyczące przyczyn i charakteru zmian
 w środowisku SPN. Synteza wiadomości na prezentacji
 podsumowującej prace w terenie – praca z Power Point.

 Rozwiązanie problemu
 badawczego

 Uczniowie odpowiadają na pytanie badawcze : Jakie
 zmiany zachodzą w  środowisku przyrodniczym SPN?

 Prezentacja danych

 Wykorzystując wykonane przez siebie zdjęcia, dane
 z GPS, wyniki pomiarów np. pH, (dane z kart pracy)
 uczniowie wykonują prezentację multimedialną
 w PowerPoint lub MovieMaker na temat etapów sukcesji
 na terenie SPN oraz zaobserwowanych zmian
 w środowisku.

 Faza podsumowująca

 Prezentacja wyników i wniosków przez przedstawiciela każdej grupy w postaci
 prezentacji multimedialnej oraz wypełnionej karty pracy nr 4. Wykorzystując mapy
 i ilustracje odpowiadają na pytanie: Czy ? Jakie ? zmiany następują w SPN.
 Podsumowanie - odpowiedź na pytanie  - jakie jutro czeka SPN?

 Ewaluacja

 Ankieta ewaluacyjna dla uczniów