Czas realizacji 15 minut.
W Polsce unikatowe, naturalne zjawiska zasiedlania piasków nadmorskich zachodzą na Mierzei Łebskiej i związane są z procesami eolicznymi oraz ruchomymi wydmami. Znajdujesz się zatem w terenie, na którym procesy sukcesji ekologicznej są bardzo łatwe do zaobserwowania.
Rozejrzyj się dokoła, wyznacz w terenie linię-oś, wzdłuż której można prześledzić poszczególne etapy sukcesji – od piasków wydmowych, pionierskich roślin przez krzewinki i zarastającą wydmę aż do boru nadmorskiego. Następnie wykonaj poniższe zadania.
Sukcesja ekologiczna to kolejno następujące po sobie, kierunkowe zmiany zachodzące w zespołach roślin i zwierząt – czyli biocenozie oraz w środowisku nieożywionym – czyli biotopie, prowadzące do przekształcania prostszych ekosystemów, w bardziej złożone. W procesie sukcesji następują po sobie nowe zespoły organizmów różniące się od poprzednich składem gatunkowym i złożonością wzajemnych powiązań. Zmianom w składzie gatunkowym towarzyszą także zmiany w siedlisku.
Proces sukcesji zachodzi powoli i składa się z kilku etapów:
- etap pionierski
- zasiedlania
- konkurencyjny
- stabilizacji
Sukcesja może zachodzić zarówno na terenach dotychczas niezajętych przez żadne organizmy, albo na terenach wcześniej zajmowanych przez jakąś biocenozę.
1. Stadia zarastania wydmy:
Uporządkuj przebieg sukcesji na wydmach nadmorskich numerując w porządku chronologicznym poniższe obrazki:

W którym stadium sukcesji znajduje się obszar wskazany przez opiekuna punktu?
.............................................................................
2. Kiedy sukcesja jest procesem naturalnym, a kiedy wiąże się z działalnością człowieka ?
Wyróżniamy sukcesję pierwotną, zachodzącą na terenach uprzednio nie zasiedlonych, nie zajętych przez roślinność np. na piaskach i nagich skałach oraz sukcesję wtórną, która zachodzi w miejscach, gdzie roślinność wcześniej zniszczono, a następnie, wskutek różnorodnej gospodarki człowieka, siedlisko zostało w różnym stopniu przekształcone.
Przeanalizuj poniższe przykłady zmian zachodzących w środowisku.
Które z nich nazywamy sukcesją pierwotną, a które sukcesją wtórną? W odpowiednie miejsca tabeli wstaw „X”.
|
|
Zmiany w środowisku
|
Sukcesja pierwotna
|
Sukcesja wtórna
|
|
1
|
Zarastanie opuszczonego pola
|
|
|
|
2
|
Zasiedlanie skał przez porosty
|
|
|
|
3
|
Zarastanie poręby po wycięciu lasu
|
|
|
|
4
|
Zarastanie łąki jałowcami na skutek zaprzestania koszenia lub wypasu owiec na łące
|
|
|
|
5
|
Odtwarzanie środowiska na pogorzelisku
|
|
|
|
6
|
Zmiany na terenach odsłoniętych przez lodowiec
|
|
|
|
7
|
Zarastanie zbiornika wodnego
|
|
|
|
8
|
|
|
|
W punkcie 8 powyższej tabelki wpisz określenie charakteryzujące zmiany w środowisku, które obserwujesz na tym stanowisku. Wskaż rodzaj sukcesji.
3. Spośród rozsypanych liter odnajdź 5 pojęć związanych z tematem sukcesji ekologicznej
